Door Ton Menke op 27 maart 2015

Wij zijn klaar met het college

Opnieuw staan we hier weer in de arena, met een agenda, die wéér niet gaat over armoedebeleid, de zorg aan mensen die hulp hard nodig hebben of voorstellen die een impuls kunnen geven aan de werkgelegenheid in onze gemeente. Nee opnieuw een agenda die gaat over onszelf, onze interne manier van werken, interne ruzies en geneuzel en verstoorde persoonlijke verhoudingen.Een agenda dus waar onze burgers in ieder geval helemaal niets aan hebben. Tenzij we vanavond een begin maken met het herstel van ons gedeukte gemeentebestuur.

De PvdA heeft namelijk al tijden genoeg van dit circus waar je weliswaar zonder kaartje naar toe kunt. Maar met wilde beesten die politici heten. En vooral met slappe acts en dagkoersenbeleid. We zijn het afgelopen jaar blijven hangen in een ‘innercirkel’ en dat is een enorme verspilling van energie.

De PvdA hoopt dan ook dat dit debat vanavond eindelijk het begin is van het einde van een vervelende periode. Een periode ook van politieke armoede. Laten we vanavond stoppen met bloedvergieten en stoppen met nog meer mensen persoonlijk te beschadigen. Laten we stoppen met steeds te reageren op de chocolade koppen in de krant en op de reacties van een zeer beperkte groep anonieme reaguurders. Laten we stoppen met oordelen en veroordelen van mensen en ideeën. Laten we investeren in vertrouwen in plaats van vooroordelen en laten we vooral ook aan introspectie doen en de problemen niet buiten onszelf leggen.

Laten we proberen op de inhoud stappen verder te komen in en met deze gemeente. Ten behoeve van de mensen die ons hebben gekozen en die snakken naar oplossingen voor problemen die ze dagelijks ervaren en perspectief willen zien voor hun kinderen en kleinkinderen. Het zijn grote woorden, maar zo zit de PvdA in elkaar. En zo willen we werken.

De PvdA heeft de afgelopen jaren regelmatig als kop van jut gediend. Ook zijn onze mensen individueel flink beschadigd en geïntimideerd. In ieder geval op een onwaardige wijze bejegend. Dat slaat diepe wonden. De eerste natuurlijke reactie van de PvdA had kunnen zijn om terug te meppen en rancuneus te gaan handelen. Toch hebben we het afgelopen jaar geprobeerd gewoon fatsoenlijk oppositie te voeren en politiek op de inhoud te opereren.

Het is het afgelopen jaar niet meegevallen om constructief op de inhoud politiek te bedrijven. Niet omdat we dat niet wilden, maar vooral door de steeds onduidelijk wordende rol van de raad, en het gebrek aan daadkracht, visie en inhoud van de coalitie en het college.Daarom komt het rapport Verstand als geroepen. Al geldt dat kennelijk niet voor iedereen.

Wat je ook van het rapport zegt ze slaat met haar foto van politiek bestuurlijk Oude IJsselstreek de spijker op de kop. De foto geeft een triest beeld van hoe de buitenwereld tegen ons aankijkt. Zonder nuance, zonderopsmuk. Rauw en soms onthutsend. Iedereen kan zich terugvinden in het rapport. Soms positief maar er is vooral kritiek.

Ze constateert dat de persoonlijke en politieke problemen nog behoorlijk diep zitten. Ze stelt in ieder geval dat er nog veel te verbeteren valt aan de bestuurscultuur. En zegt ze, als dat niet gebeurt dan blijft er druk staan op de (persoonlijke) verhoudingen en het onderlinge vertrouwen. Een andere daarmee verwante aanbeveling is er een die de PvdA erg aanspreekt; voorkom nog langer onnodige schade aan mensen en maak afspraken over hoe we met elkaar omgaan. Voer debatten op de inhoud met respect voor andere opvattingen.

Ook het college, de leiding van de organisatie en de driehoek krijgen er van langs. De wethouders functioneren te ambtelijk en onvoldoende bestuurlijk. De gemeentesecretaris begeleid het veranderingsproces onvoldoende. De griffier zit te veel op de politieke stoel en stuurt te veel. En de burgemeester moet meer boven de partijen staan en moet zich allereerst verbinden met de raad en het college. Zo krijgt iedereen een beurt en ervan langs. Dat is niet leuk. Dat is duidelijk.

Hoe het college echter gereageerd heeft op het rapport van mevrouw Verstand heeft de PvdA erg verbaasd of misschien ook wel niet. Het college ervaart de feedback van Verstand helaas als kritiek. En voor mensen die feedback als kritiek ervaren, is dat meestal niet leuk. Sterker nog: ze voelen zich aangevallen. Overtuigd van hun eigen kunnen en hun eigen gelijk. En dan groeit er bar weinig… Regeren is zo blijkt vooral een ontmoeting met de werkelijkheid. Maar het college kent, zo lijkt het in ieder geval, geen twijfel. Terwijl voor twijfel onderwijs nodig is maar ook gewoon een beetje om je heen kijken.

Hoe nu verder. Mevrouw Verstand zegt dat de raad kan besluiten om echt met een schone lei te beginnen en de hele (in)formatie over te doen. Ze constateert dat het formatieproces veel kwaad bloed heeft gezet binnen de coalitiefracties en tussen de fracties in de raad. “Deze formatie laat nog steeds zijn sporen na”, schrijft ze. En persoonlijke verhoudingen die niet goed zijn werken door in de politieke verhoudingen. Haar advies om de formatie over te doen is een vergaand advies, maar het kan via ordentelijke procedures en een externe (in)formateur bijdragen aan de verbetering van het politieke klimaat, de bestuurscultuur en het opschonen van persoonlijke relaties. Dit is volgens de PvdA ook het allerbeste scenario.

Daarvoor is echter politieke moed nodig. Politieke moed die met name gevraagd wordt van de huidige coalitiepartijen. We weten niet of CDA en LB hiertoe bereid zijn. Dat is ook de reden dat de PvdA mede de motie van wantrouwen heeft ingediend. Past niet bij het verhaal dat ik hiervoor schetste en hoe de PvdA eigenlijk wil werken. Maar zo’n motie lijkt ons de enige manier om zo’n vergaande beslissing eventueel te kunnen forceren.

Want belangrijker dan het optreden van het college na het verschijnen van het rapport Verstand, vindt de PvdA dat het de huidige coalitie ontbreekt aan samenwerking, aan saamhorigheid, aan teamgeest, kortom aan chemie. Tussen de fracties onderling en tussen fracties en college. Het is niet meer dan een verstandshuwelijk gebleken. Dat gegeven maakt het college ook vleugellam, zonder dat ze dat willen. Het functioneren in het college wordt zo meer een trapezeact dan een podium waar je leiderschap kunt laten zien.

De PvdA wil dat we als gemeenteraad achter ons laten wat geweest is. We willen met alle fracties in deze raad de schouders eronder zetten, een nieuwe start maken, de ontspoorde trein weer op de rails zetten en zonder bloedvergieten, snel werk maken van het herstellen van het politieke en bestuurlijke vertrouwen.

Ton Menke

Ton Menke

Woont in: Ulft Krijgt energie van: Ik haal vooral erg, erg veel goede zin uit het feit dat ik, hoe indirect het soms ook lijkt, mag helpen de maatschappij vorm te geven, dat ik elke dag iets kan bijdragen aan de samenleving. Want ik wil de wereld veranderen, al is het maar een heel, heel

Meer over Ton Menke