Door Rob Wellink op 9 juni 2017

De omgeving vraagt om visie

Per 1 januari 2019 treedt er in Nederland een nieuwe wet in werking: de omgevingswet. Met deze wet worden alle wetten en regels met betrekking tot de ruimtelijke ontwikkeling samengevoegd. Alle plannen voor ruimtelijke ordening, bouwprojecten, milieu en natuur moeten beter op elkaar afgestemd worden zodat het voor burgers en bedrijven makkelijker wordt om een aanvraag te doen. Van 26 wetten gaan we naar één wet. Bovendien krijgen gemeenten meer ruimte van Den Haag om projecten uit te voeren. Een Haags ministerie heeft een aantal gemeenten aangewezen als proeftuin. De gemeente Oude IJsselstreek hoort daarbij. Om de gemeenteraad goed voor te bereiden, zijn er een aantal sessies belegd met ambtenaren en specialisten. Op de avond van donderdag 18 mei 2017 was er een zo’n avond.

Yin en Yang
Op die avond werd door het college in dit kader over de Chinese begrippen Yin en Yang gesproken. Twee verschillende elementen die samen in harmonie leven en één geheel vormen. In dit geval wordt bedoeld dat ontwikkelingen in het fysieke domein samen horen te vallen met ontwikkelingen in het sociale domein. Een geweldige vondst. Wat wil het geval? Als PvdA hebben we daar de afgelopen jaren al omgevraagd, maar de coalitie van Lokaal Belang, CDA en VVD is er blind voor. Yin en Yang gaan bij hen niet op. Helaas, want juist een integrale blik levert betere en duurzamere oplossingen dan een verkokerde blik op. Even drie voorbeelden.

De meest recente ontwikkeling is de nieuwbouw van de unilocatie voor het VMBO van het Almende College bij de Paasberg. Op het eerste gezicht gaat het puur en alleen om het bouwen van een nieuwe school. Misschien moet er nog nagedacht worden over de aanleg van nieuwe wegen en fietspaden van en naar het schoolgebouw om het gebied beter te ontsluiten. De volgende vraag zou kunnen zijn hoe dit alles past naast het natuurgebied van de Paasberg. Hoe dan ook, allemaal fysiek domein. Zo denken Lokaal Belang, CDA en VVD. Maar dat is niet het geval. Er moet ook gekeken worden naar de toekomst van het onderwijs. We gaan er als gemeente(raad) niet over, maar kunnen wel faciliteren. Het is namelijk goed voor te stellen dat het nieuwe gebouw aangepast wordt aan de behoeften vanuit het onderwijs. Verder staat in de beleidsplannen van het Almende College dat de school zich veel sterker wil richten op de sectoren techniek en zorg. Als gemeente kun je dan de contacten leggen, ervaring en kennis delen. Je zou ook kunnen denken aan vergaande integratie van bijvoorbeeld de sportcomplexen rondom de Paasberg, de bibliotheek en de scholen. Hier hebben het fysieke en sociale domein veel raakvlakken.

De toekomst tegemoet
Een tweede voorbeeld betreft de situatie in Gendringen. Als PvdA hebben we daar ook om een integrale visie gevraagd. In deze visie moeten woningbouw, basisscholen, detailhandel (allen fysiek domein), de bibliotheek en het Maria Magdalena Postel (allen sociaal domein) gezamenlijk een plaats krijgen. Het grotere thema hier is de leefbaarheid van Gendringen. Dat is niet te verbeteren als er met maar één van de stukken van het schaakspel gespeeld wordt. Als PvdA hebben we dat meermaals aangegeven. Ga maar na: als er voor maar één van de basisscholen een nieuw gebouw komt, waarvoor blijkbaar wel opeens negen ton klaarstaat, krijgt de winkelstraat geen oppepper. Het is niet realistisch om te denken dat met een nieuw gebouw voor het Maria Magdalena Postel het Posthuis opeens weer een gevuld is. Bovendien zien we dat in heel Nederland (katholieke) kerken vanwege het dalend aantal kerkgangers sluiten. Dit moet wel in het achterhoofd gehouden worden.

Er is al eens een soort dorpsplan gemaakt door de inwoners, allerlei belangenverenigingen, ondernemersverenigingen, de schoolbesturen, woningbouwstichting Wonion en de gemeente. Dit moet ter hand worden genomen en als basis dienen voor de bekende stip op de horizon. Het gaat over een cultuuromslag, over het verlaten van eilandjes en de schouders eronder. Met als doel: een mooie toekomst tegemoet gaan. Het is kortom meer dan alleen een nieuw Maria Magdalena Postel bouwen.

De motie die de PvdA-fractie heeft ingediend om als een soort pilot voormalige winkelpanden van bestemming te laten wijzigen in en om te laten bouwen tot woningen, sluit hier naadloos bij aan. In de woonvisie van de gemeente, het beroemde of beruchte stoplichtmodel, zijn 50 wooncontingenten gereserveerd voor rotte kiezen en leegstaande panden in aanloop- en winkelstraten. Het leek ons uitermate geschikt om met Gendringen te beginnen. De gemeente moet hier naar ons oordeel namelijk de rol van voortrekker op zich nemen. De gemeente gaat in gesprek met projectontwikkelaars, pandeigenaren, zorgt dat de verschillende partijen in het dorp op één lijn komen te zitten en geeft zelf het goede voorbeeld door de leegstand tegen te gaan. Die rol kan gepakt worden door middel van het inzetten van (een deel van) die 50 wooncontingenten.

Het derde voorbeeld betreft de ontwikkeling van het DRU-complex en de omgeving ervan. Of beter gezegd, de doorontwikkeling van het hele gebied. Het gebied is met behoud van het industriële erfgoed bedoeld als een plek waar natuur, toerisme, recreatie, innovatie, kunst en cultuur langs de Oude IJssel (van Doesburg tot Bocholt) samen komen. Sociaal domein en fysiek domein komen samen, gebundeld in het verleden en met de blik op de toekomst. Vandaag de dag spelen er een aantal zaken. Ten eerste gaat het dan over de subsidies aan alle organisaties op het terrein. Daar moet een nieuwe regeling voor komen. Die nieuwe regeling moet volgens Lokaal Belang, CDA en VVD als effect hebben dat de subsidies enorm gekort worden. Zij vinden bijvoorbeeld dat de muziekschool en bibliotheek gekort moeten worden en dat de andere organisaties op het terrein voor het overgrote deel zelf de broek maar op moeten houden. De muziekschool heeft al een brandbrief gestuurd dat dit kan resulteren in een sluiting. Ten tweede kun je de organisaties niet goed op eigen benen laten staan, als de basisbenodigdheden er niet zijn. Zo is het aantal toegestane evenementen op het terrein ingeperkt, waardoor de organisaties op het DRU-complex ook niet de mogelijkheden hebben om zelf geld te genereren. Voorts geeft iedereen aan dat er fatsoenlijke parkeerplaatsen in de weide tegenover het Icer moeten komen om de bereikbaarheid te verbeteren en de omwonenden van de parkeeroverlast te verlossen. De huidige wethouders doen dit niet. Als dit een probleem is dat over de volle breedte gesignaleerd wordt, waarom dan deze afwachtende houding?

 

Een open vizier
Ook regionaal zal er actie ondernomen moeten worden. Als Achterhoek hebben we regionale opgaven op het gebied van bereikbaarheid, economie, industriegebieden, woningbouw, detailhandel, toerisme, landbouw, duurzame energie en natuur en milieu. Het gaat hier steeds om complexe en met elkaar verbonden thema’s waar een beroep wordt gedaan op een open vizier. Dit vraagt om samenwerking en misschien wel het overdragen van geld of zelfs bevoegdheden om onze omgeving mooi, leefbaarheid en toekomstbestendig te houden. Yin en Yang zijn immers twee verschillende elementen die in elkaar grijpen en samen één sterker geheel vormen. Leg deze beeldspraak op het dualisme in de Oude IJsselstreek en het is duidelijk dat het college met wethouders van Lokaal Belang, CDA en VVD zich als Yin niet alleen maar op één zaak kunnen focussen. De omgeving, onze omgeving, vraagt om een visie. Een visie waarin eindelijk een integrale blik komt voor het oplossen van complexe en structurele problemen. Voor die visie moeten ze aankloppen bij Yang. Bij de PvdA.